Toets radius bij een basgitaar of gitaar. Wat betekent het?
Toets radius bij een basgitaar of gitaar. Wat betekent het?

Toets radius bij een basgitaar of gitaar. Wat betekent het?

In de gitaar (en basgitaar) wereld wordt er vaak gesproken over de toetsradius. Maar wat is dat eigenlijk en wat wordt ermee bedoeld? En misschien ook wel even belangrijk, wat kun je ermee? Ga je voor een bolle radius of juist een vlakke? Of misschien wil je liever iets van beide en ga je voor de compound radius. In het Engels wordt de toets radius ook wel fingerboard radius of fretboard genoemd. In dit blog vertellen we je er alles over zodat je hopelijk een gemakkelijker keuze kunt maken in de aanschaf van jouw eigen basgitaar. Heb je al een basgitaar? Ook dan heeft dit blog zeker nut om te lezen!

Met de toets radius wordt de bolling over de breedte van de toets bedoeld. Misschien klinkt dit ietwat ingewikkeld, maar dat is het niet. Bekijk de toets van een basgitaar eens goed en van dichtbij, je zal zien wat ik bedoel. Je kunt de toets radius zien als een soort visuele cirkel. Hoe groter de cirkel is, hoe vlakker de ronding van de toets radius. Een voorbeeld: je hebt een cirkel met een radius (straal) van 7.25 inch. Deze is kleiner en dus ook boller dan de cirkel van 9.5 inch. Hoe lager het inch getal van de radius, hoe boller de toets. Hoe hoger het inch getal van de radius, hoe vlakker de toets. Wanneer we gaan kijken naar de invloed van de toetsradius op de speelbaarheid van je gitaar is deze erg belangrijk en van grote invloed.

Er is niet een beste radius of een minder goede radius. Dit is geheel persoonlijk en moet worden afgestemd op jouw speel karakter en stijl. Veel gitaristen vinden een bolle toets fijn voor het spelen van akkoorden. Een vlakke toets wordt vaak verkozen voor het spelen van losse tonen en opdrukken van de snaren. Er zijn tegenwoordig ook basgitaren en gitaren op de markt die een zogeheten "compound radius" hebben. De hals loopt bij deze gitaren met een verloop van bol bij de kop van de gitaar naar vlak richting de body. Handig als je zowel akkoorden als losse tonen wilt spelen.

Nu je een idee hebt van wat toetsradius inhoudt, gaan we verder met de verschillende gitaar merken en hoe deze omgaan met de radius in hun gitaren. De grote fabrikant Fender kwam in de jaren 1950 met een bolle 7.25 inch toetsradius. Vandaag de dag zal je bij de Fender basgitaren meer vlakke radius toetsen tegenkomen van 9.5 inch. De Epiphone en de Gibson gitaren gaan echter voor de middenweg op het gebied van bolling en vlakheid van de toets met een 12 inch radius. Het merk ESP verkiest ook vaak de 12 inch radius voor zijn gitaren. Wat je misschien een beetje vreemd in de oren klinkt, want ESP staat juist vaak bekend om zijn heftige gitaren.

De afgelopen jaren zijn de radius van het dochtermerk ESP Ltd verschoven van 12 inch naar een iets vlakker radius van 13.75 inch. De merken Jackson en Charvel verkiezen de "compound radius", een beetje van beiden. De toetsradius verloopt van bol naar vlak van 12 inch naar 16 inch. Ibanez verkiest een breed assortiment met hun aanbod aan 12 inch gitaren tot aan 17 inch. De Metal merken Ormsby en Schecter hebben ook voornamelijk basgitaren met een vlakke toets, voornamelijk 16 inch. Natuurlijk zijn er uitzonderingen binnen ieder merk en bij iedere fabrikant, maar zo krijg je een beetje een idee van het aanbod binnen de grotere gitaarmerken.

Naast het feit dat de toetsradius van grote invloed is op het speel geluid van je gitaar, is de toetsradius een belangrijk onderdeel van het gemak waarop je op je basgitaar speelt. Maar dat is natuurlijk niet alles wat het speelgemak bepaald bij een gitaar. De radius is slechts één element hiervan. Zo zijn het halsprofiel, de gebruikte houtsoort van de toets, de breedte van de hals, de afwerking en de type frets ook van invloed op het speelgemak en het geluid van je basgitaar.

Het allerbelangrijkste voor nu is dat je zoveel mogelijk verschillende gitaren gaat proberen. Gitaren met een bolle en vlakke radius, gitaren met verschillende halsprofielen, gitaren met toetsen gemaakt van verschillende houtsoorten en ga zo maar door. Het belangrijkste is om net te veel te kijken naar de theoretische aspecten van de basgitaar die je in je handen hebt. Voelt de gitaar goed? Vind je het geluid goed en prettig? En voel je je op je gemak wanneer je speelt op deze gitaar? Dan heb je de juiste te pakken! Volg ook je gevoel hierbij, als het goed voelt dan is het goed.

Volg je basgitaarlessen? Je kan advies vragen aan je gitaardocent om een nog betere keuze te maken. Ook kan je natuurlijk meer advies vragen over wat hij of zij denkt dat het beste bij je zal passen als basgitarist. Neem dit uiteraard niet klakkeloos over, maar probeer in ieder geval een aantal verschillende gitaren voordat je je keuze maakt. Als je (nog) geen basgitaarles volgt is dat misschien wel een aanrader voor je. Een goede docent kan je helpen het basgitaar spelen onder de knie te krijgen en je eigen sound te ontwikkelen. Om vervolgens een goede keuze te kunnen maken tussen het enorme aanbod aan basgitaren. Zodat je tussen het gros de ideale basgitaar kunt vinden die perfect bij jou als bassist past!