Wat zijn loop-stations en wat kun je er wel en niet mee?
Wat zijn loop-stations en wat kun je er wel en niet mee?

Wat zijn loop-stations en wat kun je er wel en niet mee?

Een loop station veroorzaakt een herhaling van een stukje muziek. Ook wel een loop genaamd. Zo kan je bijvoorbeeld een gitaar stuk herhalen, oftewel loopen. Of je kan een drumpartij, maar ook een stukje zang herhalen. Maar dat is nog niet alles. Je kan nog veel meer met dit handige apparaat! In dit blog gaan we je alles vertellen over looping en de looper die je hiervoor gaat gebruiken. Lees je mee?

Een loop station, ook wel een "looper" genoemd, is een handig apparaatje die je kunt gebruiken om je muziek of stukjes muziek te herhalen door heel je muzieknummer. Je kan met dit apparaatje niet alleen je muziek herhalen, maar je kunt stukjes muziek ook oneindig opstapelen als het ware. Dit noemen we "overdubs". Met de loops en de overdubs maak je het voor jezelf mogelijk om complete muziekproducties te maken. Dit kan je bewerkstelligen door gebruik te maken van je stem, van instrumenten of beide. Dit kan in "a capella" tot aan "close harmony". Het gebruik maken van loopen en het loop pedaal of station zorgt ervoor dat er een geheel nieuwe wereld voor je opent met veel muzikale mogelijkheden! Herhaling of looping is in ieder genre muziek een belangrijk element die je opnames rijker maakt.

Als we kijken naar onze hartslag en ademhaling als basis heeft deze natuurlijk ook een erg herhalend karakter. Een consistent karakter. Dit wordt veel gebruikt in muziekgenres zoals Pop en wordt "drum groove" genoemd. Als je luistert naar tribale muziek vanuit Afrika en Nieuw-Guinea zal je horen waar de oorsprong van het loopen vandaan komt. Ook Blues en Jazz, Bolero van Ravèl en Funk van Bootsy Collins staan er om bekend veel gebruik te maken van herhaling en overdubs. Het is niet heel handig om steeds hetzelfde idee over en over te moeten spelen en dit zo iedere keer te moeten opnemen. Dit is natuurlijk wel hoe het vroeger gedaan werd, maar tegenwoordig is daar het handige apparaatje, de looper voor! Zo kan je slechts eenmaal iets spelen en dit zo vaak als je wilt herhalen door het hele nummer heen en eventueel nieuwe elementen aan een aantal van hen (of allemaal) toevoegen. De mogelijkheden zijn enorm!

In het San Francisco werd in de jaren 1950 door componisten in het Tape Music Centre een machine ontwikkeld die het mogelijk maakte loops te maken in muziek. Dit gebeurde op basis van tape recorders. De pioniers op het gebied van loops waren gitarist Robert Fripp en Brian Eno. Fripp gebruikte twee Revox-bandrecorders ook wel de "Time Lag Accumulator" genaamd. Deze werd ontworpen Terry Riley en in de 1970 herontdekt door Brian Eno. Door tape in een lus langs de knoppen te laten draaien werden de loops in de muziek gecreëerd. Zo kon hij meerdere dingen tegelijk doen: opnemen, weergeven en laagjes geluid op elkaar stapelen. "Frippertronics" is hoe hij dat noemde.

De later ontworpen "Space Echo" werkte in principe hetzelfde en bracht de meerdere handelingen terug in één apparaat. De lengte van de maximale loop werd op dit moment wel beperkt door de speelsnelheid en de lengte van de gebruikte tape. Ondertussen ontstonden er steeds meer muzieksoorten die veelvuldig gebruik gingen maken van loops zoals House, maar ook Hip Hop. Brian Eno maakte op deze manier veel ambient music platen zoals dat wordt genoemd en deed dit ook regelmatig in samenwerking met Robert Fripp. Zo ontstond onder andere de onvergetelijke en uiterst bekende plaat "My Life In The Bush Of Ghosts".

Doordat het gebruik van tape door het slijtage onderhevige karakter niet echt duurzaam was, kwam de firma MXR in de jaren 1970 met een revolutionair apparaat dat in tegenstelling tot het gebruik van tape, gebruik maakte van een (toen peperdure) geheugenkaart oftewel microchip. De bekende bassist Jaco Pastorius, bekend van The Weather Report, gebruikte dit nieuwe, verbeterde apparaat op het podium om zelf begeleiding mogelijk te maken. De maximaal te behalen sample tijd was echter wel beperkt doordat de chip zo'n hoog prijskaartje had.

De firma Roland kwam toen met een volgende innoverende stap. Het RC-loopstation. Dit station werkte met een (in vergelijking met zijn voorganger) enorm intern geheugen waarmee het probleem met de beperkte sample tijd werd opgelost. Rond dezelfde tijd kwam ook de zogenaamde "Boomerang". Alle loop-stations en loop pedalen vandaag de dag zijn nog steeds gebaseerd op deze eerste generatie loop apparaten. Natuurlijk zijn er sinds die tijd nieuwe ontwikkelingen aan de hedendaagse loop-stations toegevoegd zoals geïntegreerde drumcomputers, de mogelijkheid om meerdere sporen (tegelijk) te gebruiken en ingebouwde effecten. Het tafelmodel loop-station is de nieuwste ontwikkeling op het gebied van looping. Dit waren eerder allemaal voetpedalen.

Ieder loop-station of apparaat werkt in principe hetzelfde: je hebt minstens één track of spoor en neemt op deze track iets op waar je dan vervolgens eindeloos geluiden aan toe kunt voegen. Tenzij je een apparaat hebt met een zogeheten Decay knop zoals de Boomerang, zal zowel de eerste als de laatste klank die je opneemt hetzelfde en even helder een mooi blijven klinken. Iedere track dat je opneemt zal even lang duren als de eerste waardoor je dus een oneindig aantal lagen op elkaar kunt opnemen. Je kan de lagen alleen niet los van elkaar afspelen en niet aan of uitzetten. Het zal altijd als een geheel worden afgespeeld.

De meer eenvoudige loopers hebben slechts één track. Wanneer je een looper hebt van minstens twee tracks dan kan je op bijvoorbeeld de eerste track een paar lagen percussie opnemen, terwijl je op de tweede track een aantal lagen gitaarspel opneemt. Zo kan je ook met meerdere tracks werken en de lagen zang splitsen van de instrumenten. Op deze manier opnemen betekent ook dat je de tracks individueel van elkaar kunt afspelen en aan- en uitzetten. De muziek die op één track opgenomen is kan je niet meer onafhankelijk van elkaar afspelen. Dit omdat ze op één track staan. Alleen de tracks (dus bijvoorbeeld track één en track twee) kan je onafhankelijk van elkaar afspelen of aan of uitzetten. Ook kan je wanneer je gebruik maakt van meerdere tracks de ene track langer of korter laten duren dan de andere.

Vandaag de dag zijn er een hele hoop verschillende loopers op de markt. De goedkoopste zijn wat de loop-stations betreft ook de eenvoudigste met vaak maar één mono-track. Wanneer je omhoog gaat in prijs kan je het zelf zo uitgebreid mogelijk maken als je wilt (en ook zo duur als je zelf wilt). De top twee van de grootste merken zijn de Boss/ Roland en Digitech/ Jamman. Deze twee topmerken bieden een enorm aanbod in diverse loopers aan. Daarnaast zijn er ook de wat bescheidenere merken zoals Boomerang, Line 6, Echoplex en TC Electronics.

Een looper of een loop-station kan je in veel gevallen gebruiken. Als je maar met muziek bezig bent. Zo kan je er bijvoorbeeld gebruik van maken wanneer je een instrument bespeelt of wanneer je gaat zingen. Ook kan je in vrijwel iedere muziekstijl gebruik maken van een loop-station. Wanneer je een instrument speelt is het het makkelijkste om gebruik te maken van een voetpedaal. Wanneer je een beatboxer, zanger of mixer bent is het fijner om een tafelmodel te kiezen zodat je niet steeds hoeft te bukken bij iedere wijziging, maar gewoon lekker met je handen kunt werken.

Als wij kijken naar wat een looper nou eigenlijk precies is dan kom je eigenlijk neer op een kleine audio computer. Een looper heeft namelijk een CPU, Een werkgeheugen en besturingssysteem, maar ook een ingebouwde audio-interface. Een looper kan om deze reden ook aangekocht worden als software voor je computer of laptop. Als je Windows gebruikt kan je bijvoorbeeld gaan voor de gratis software Möbius. Dit programma werkt eveneens ook als VST-plugin. Wanneer je met Mac of Linux werkt is er De software SooperLooper. Deze is ook gratis te downloaden. De SooperLooper draait met Jack. Deze software programma's kan je bedienen door middel van snelkoppelingen op je toetsenbord of met een MIDI-controller. Ook kan je natuurlijk gebruik maken van je laptop als je op locatie werkt. Het instellen van loopen met software is iets ingewikkelder, maar qua functies kan je er hetzelfde mee als met een tafel- of voetmodel loop-station.