Wat is het Mozart effect?
Jaren geleden werd bekendgemaakt dat het luisteren naar Mozart een positief effect kan hebben op je IQ-score. Onderzoekers waren laaiend enthousiast en het fenomeen kreeg een naam: het 'Mozart effect'.
Later bleek de toename in het IQ tijdelijk te zijn. Zo'n 10 tot 15 minuten na het beluisteren van het muziekstuk van Mozart was het effect alweer weg. Ook bleek het vooral om één specifiek muziekstuk te gaan. In dit artikel lees je wat het Mozart effect precies is, wat de wetenschap er inmiddels van vindt, en wat wél bewezen werkt als je slimmer wilt worden van muziek.
Waardoor wordt het Mozart effect veroorzaakt?
De Amerikaanse onderzoekers kwamen erachter dat mensen die vooraf hadden geluisterd naar het eerste deel van Mozarts muziekstuk K. 448 (de sonate voor twee piano's) zo'n 8 tot 9 IQ-punten hoger scoorden in ruimtelijke tests. Maar weinig andere muziekstukken hebben dit effect.
Het gaat vooral om de symmetrische opbouw en de regelmaat in het muziekstuk. Waarschijnlijk zet Mozarts muziek precies de juiste hersendelen in werking die helpen bij het maken van ruimtelijke taken. Het luisteren werkt dan als een soort opwarming voor de hersenen, waardoor de score kort daarna hoger uitvalt.
Mozart K. 448 is bovendien een vlot en vrolijk muziekstuk, en ook dat verklaart een deel van het effect: een trager of droeviger stuk blijkt geen enkel effect te hebben op je IQ.
Maakt het Mozart effect je echt slim?
Zoals gezegd is het Mozart effect maar van tijdelijke duur. Dus tenzij je de hele dag naar hetzelfde nummer van Mozart wilt luisteren, heeft het geen blijvend effect op je intelligentie. 😉
Ook langer luisteren helpt niet: na zo'n 10 minuten is het optimale effect bereikt. Een tijdlang was het populair om baby's en kleine kinderen vanaf de geboorte te stimuleren met klassieke muziek, maar inmiddels is gebleken dat alleen luisteren geen blijvend effect heeft. Kwaad kan het natuurlijk niet: kinderen wat cultuur meegeven is altijd goed voor hun ontwikkeling.
Wat zegt de wetenschap er nu van?
Latere onderzoeken konden het oorspronkelijke resultaat lang niet altijd herhalen. De verklaring waar de meeste wetenschappers nu op uitkomen is verrassend nuchter: het gaat niet om Mozart zelf, maar om je stemming en alertheid. Muziek waar jij vrolijk en wakker van wordt (dat mag Mozart zijn, maar net zo goed je favoriete popnummer) zorgt kortstondig voor betere prestaties. Het 'Mozart effect' is dus eigenlijk een 'goed humeur effect'. Dat verklaart ook waarom een traag en droevig stuk niets doet.
Blijvend slimmer worden door muziek
Het Mozart effect blijkt dus niet de toverformule die ons allemaal slimmer maakt. Luisteren naar muziek geeft zeker positieve resultaten, maar vooral doordat je er energie en een beter humeur van krijgt.
Wat wél bewezen slimmer maakt, is zelf muziek gaan maken. Mensen die actief muziek maken scoren gemiddeld 3 tot 4 punten hoger in IQ-tests dan mensen die niet met muziek bezig zijn.
Zelf muziek maken is niet alleen leuk, het heeft een blijvend positief effect op je intelligentie en sociale vaardigheden. Vooral het abstractievermogen en het analytisch denken worden er sterk door verbeterd. Daarnaast traint het je discipline en krijgen zowel volwassenen als kinderen er een positiever zelfbeeld van.
Wil je meer lezen over hoe zelf muziek maken je slimmer maakt? Lees dan onze blog "Muziek maken maakt slimmer".
Of begin vandaag nog met onze online gitaarlessen, pianolessen of zanglessen: de eerste 14 dagen probeer je alles voor €1,-.
Veelgestelde vragen
Wat is het Mozart effect?
Het Mozart effect is het verschijnsel dat mensen na het luisteren naar het eerste deel van Mozarts sonate voor twee piano's (K. 448) tijdelijk beter scoren op ruimtelijke tests, zo'n 8 tot 9 IQ-punten hoger.
Word je slimmer van naar Mozart luisteren?
Niet blijvend. Het effect verdwijnt al na zo'n 10 tot 15 minuten en latere onderzoeken wijzen erop dat vooral je stemming en alertheid de korte verbetering verklaren, niet de muziek van Mozart zelf.
Werkt het Mozart effect bij baby's?
Er is geen bewijs dat baby's of jonge kinderen blijvend slimmer worden van het luisteren naar klassieke muziek. Kwaad kan het niet, maar reken er niet op als ontwikkelingsboost.
Hoe word je wél slimmer met muziek?
Door zelf muziek te maken. Mensen die actief een instrument bespelen of zingen scoren gemiddeld 3 tot 4 punten hoger op IQ-tests, en het verbetert blijvend je abstractievermogen, analytisch denken en discipline.
