Noten leren lezen, is het echt nodig?
Moet je noten leren lezen als je begint met het bespelen van een instrument? De meningen zijn sterk verdeeld: de een vindt het onmisbaar, de ander speelt al jaren prachtig zonder ooit een notenbalk te hebben aangeraakt. Het eerlijke antwoord: het hangt af van wat jij met muziek wilt. In dit artikel zetten we de voor- en nadelen op een rij, en krijg je een concreet stappenplan voor als je wilt beginnen. Dan kun je daarna zelf beslissen of noten leren lezen iets voor jou is.
Is noten leren lezen moeilijk?
Noten leren lezen kun je vergelijken met het leren van een nieuwe taal. Sommige mensen leren het snel, anderen hebben er iets meer moeite mee. Maar het notenschrift is een eenvoudig en logisch systeem: vijf lijnen, een sleutel en een handvol regels. Iedereen kan het leren begrijpen.
Of het moeilijk is hangt vooral af van het niveau dat je wilt lezen. Een simpel kinderliedje is natuurlijk eenvoudiger dan een ingewikkeld klassiek muziekstuk. Je maakt het dus zo moeilijk als je zelf wilt. Voor de basis (weten welke noot waar staat en hoe lang hij duurt) heeft de gemiddelde beginner een paar weken nodig, geen jaren.
Waarom zou je noten leren lezen?
Je kunt prima prachtige muziek maken zonder ooit noten te leren lezen. Dus waarom zou je het dan doen?
Het notenschrift is de taal van de muziek. Als je muziekstukken wilt spelen die misschien wel honderden jaren geleden zijn geschreven, zul je notenschrift moeten kunnen lezen. Vergelijk het met een dichter die niet kan lezen en schrijven: niemand zou zijn gedichten ooit kunnen teruglezen, en dat zou zonde zijn.
Noten leren lezen is dus zeker handig om verschillende muziekstukken te kunnen spelen.
Voordelen van noten leren lezen
Het grootste voordeel van noten leren lezen is dat je kunt kiezen uit duizenden muziekstukken: boeken vol liedjes die jij zo kunt naspelen, inclusief muziek van oude componisten die zonder notenschrift verloren was gegaan. Daarnaast helpt het je in de communicatie met andere muzikanten ("we pakken het op vanaf maat 16") en leer je nieuwe stukken vaak sneller, omdat je niet alles op gehoor hoeft uit te zoeken.
Noten lezen is lang niet zo moeilijk als veel mensen denken. En het is ook prima om eerst, bijvoorbeeld op de piano, te leren spelen zonder noten om vertrouwd te raken met het instrument. Daarna kun je altijd nog beginnen met noten lezen zodat je de muziekstukken kunt spelen die jij wilt.
Nadelen van noten leren lezen
Een nadeel van noten leren lezen kan zijn dat de focus te veel op het lezen komt te liggen, waardoor het luisteren wordt overgeslagen. En dat terwijl ons gehoor een heel belangrijke rol speelt bij het maken van muziek. Kijk maar naar veel grote jazz- en popsterren: die spelen op hun gehoor en improviseren ter plekke.
Zolang je muziek alleen naspeelt uit je notenboek is er weinig ruimte voor jouw eigen stijl. Gebruik het notenschrift daarom vooral als leidraad om een stuk te leren, en verwerk daarna je eigen gevoel en passie erin. Improviseer waar het kan en ontwikkel je eigen stijl. Twijfel je trouwens tussen noten en akkoorden? In akkoorden versus bladmuziek leggen we uit wanneer je wat gebruikt.
Zo begin je met noten leren lezen: stappenplan
Stap 1: leer eerst de vijf lijnen van de notenbalk en de vioolsleutel kennen, en waar de centrale C ligt.
Stap 2: oefen met het herkennen van een paar noten tegelijk, bijvoorbeeld C tot en met G. Speel elke noot die je leest meteen op je instrument; lezen en spelen koppel je vanaf dag één.
Stap 3: voeg ritme toe: hele, halve en kwartnoten. Klap het ritme van een regel voordat je hem speelt.
Stap 4: speel simpele liedjes van blad die je al kent, zoals kinderliedjes. Doordat je de melodie al in je hoofd hebt, hoor je meteen of je goed leest.
Stap 5: breid rustig uit met nieuwe noten, maatsoorten en toonsoorten. Tien minuten per dag is genoeg; na een paar weken lees je je eerste stukken vloeiend.
Plezier hebben in het maken van muziek blijft het allerbelangrijkste. Speel jij al een instrument?
Bij de Online Muziek Academie leer je noten lezen gewoon tijdens het spelen, in je eigen tempo en met hulp van ervaren docenten. Probeer alle pianolessen, gitaarlessen of zanglessen de eerste 14 dagen voor €1,-; daarna €19,95 per maand en maandelijks opzegbaar.
Veelgestelde vragen
Is noten leren lezen moeilijk?
Nee. Het notenschrift is een logisch systeem van vijf lijnen, een sleutel en een handvol regels. Voor de basis, weten welke noot waar staat en hoe lang hij duurt, heeft de gemiddelde beginner een paar weken nodig.
Kun je een instrument bespelen zonder noten te lezen?
Ja, prima zelfs. Veel pop- en jazzmuzikanten spelen op gehoor of met akkoordschema's. Noten lezen wordt pas belangrijk als je bestaande muziekstukken precies wilt naspelen of met andere muzikanten van blad wilt spelen.
Hoe lang duurt het om noten te leren lezen?
Met tien minuten oefenen per dag lees je na een paar weken je eerste eenvoudige stukken vloeiend. Volg het stappenplan uit dit artikel en koppel het lezen vanaf dag één aan het spelen op je instrument.
Kun je op latere leeftijd nog noten leren lezen?
Zeker. Noten lezen is te vergelijken met een nieuwe taal leren en dat kan op elke leeftijd. Volwassenen hebben vaak zelfs een voorsprong, omdat ze gestructureerder oefenen dan kinderen.
